خدمات به سهامداران

:: وثيقه گذاري سهام و عملیات مربوطه

در حال حاضر اين امكان وجود دارد كه اشخاص حقيقي و حقوقي جهت دريافت تسهيلات از موسسات معتبر مالي، اقدام به وثيقه گذاري سهام خود در شركت هاي پذيرفته شده در بورس نزد اين موسسات بنمايند. در اين صورت راهن يا مرتهن بر اساس قراردادشان، درخواست توثيق تعداد سهام معين راهن در "سامانه رايانه اي معاملات بورس اوراق بهادار" نزد مرتهن را مي نمايد. دارايي سهام مورد وثيقه از كد سهامداري فرد كم و به كد سهامداري وثيقه منتقل مي شود. اگر به هر صورت راهن نتواند تعهدات خود را اجرا كند، مرتهن محق خواهد بود نسبت به (فروش يا تمليك) سهام توثيقي تصميم گيري بنمايد.
هم اكنون هر نوع افزايش سرمايه (جايزه و حق تقدم) كه به دارايي راهن تعلق بگيرد در "سامانه رايانه اي معاملات بورس اوراق بهادار" نزد مرتهن وثيقه باقي مي ماند. تعيين تكليف افزايش سرمايه و سود متعلقه به سهام وثيقه بر مبناي قرارداد بين راهن و مرتهن است.
نامه درخواست از راهن (نهادي که سهام او وثيقه مي شود، حقيقي يا حقوقي) یا مرتهن (نهاد حقوقي که سهام به نفع او وثيقه مي شود، فعلا براي نهادهاي مالي رسمي) به علاوه درخواست راهن مبني بر درخواست وثيقه کردن سهام راهن به نفع مرتهن با ذکر مشخصات مرتهن، سهامدار راهن، نام شركت و تعداد سهامي که بايد وثيقه شود، به شرکت "سپرده گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه وجوه" ارسال مي شود. به همراه اين نامه فيش بانکي به شرح جدول زیر که به حساب سيباي شماره 0205393622001 بانك ملي به نام شرکت "سپرده گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه وجوه" واريز شده است (راهن يا مرتهن بر اساس توافق و قرارداد كارمزد را پرداخت مي كند)، به عنوان کارمزد ضميمه مي گردد. در واحد انتقالات و اصلاحات شرکت "سپرده گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه" وجوه مدارک بررسي مي شود و در صورت تأييد، امور خدمات رایانه ای سهام راهن را از کد سهامداري او به کد سهامداري وثيقه نزد مرتهن منتقل مي کند. نامه اي جهت اطلاع مبدأ صادر کننده درخواست تهیه و رونوشت آن به شرکت هايي که سهامشان وثيقه است ارسال مي شود. "گواهينامه هاي نقل و انتقال سهام" وثيقه در واحد سپرده گذاري شركت "سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه" چاپ و به "شركت پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار" ارسال مي شود. مرتهن مي تواند با مراجعه به "شركت پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار" اقدام به دريافت "گواهينامه هاي نقل و انتقال سهام" وثيقه بنمايد.
تذکر: راهن نيز مي تواند درخواست وثيقه گذاري سهام خود را به شركت "سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه" ارسال كند. اگر نامه در خواست وثيقه از جانب راهن باشد و راهن شخص حقيقي باشد، درخواست بايد در یکی از محاضر رسمی تنظیم شود.
استعلام وضعيت سهام وثيقه خدمتي است که براي آگاهي مرتهن از تعداد سهام وثيقه راهن (وثيقه اوليه و ميزان آزادسازي و همچنين ميزان افزايش سرمايه متعلقه به آن) توسط شرکت "سپرده گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه وجوه" ارائه مي شود. مرتهن در درخواست خود به سوابق توثيق (تاريخ و شماره نامه درخواست) اشاره مي کند. طي نامه اي آخرين اطلاعات سهام وثيقه راهن براي مرتهن ارسال مي گردد.
در اين فرآيند درخواست آزادسازي سهام وثيقه بايد از جانب مرتهن باشد و در آن به سوابق توثيق (تاريخ و شماره درخواست وثيقه) اشاره شود. در صورت تأييد مدارک توسط واحد انتقالات و اصلاحات، امور خدمات رایانه ای تنها تعداد سهام اوليه (يا مورد اشاره در نامه آزادسازي سهام وثيقه مورد تاييد واحد انتقالات و اصلاحات) وثيقه شده را آزاد مي کند و به کد سهامداري راهن بر مي گرداند و نامه اي جهت اطلاع مبدأ صادرکننده درخواست از آزادسازي تعداد سهام و مشخصات آن به وي و رونوشت آن به شرکت هايي که سهامشان آزاد شده، ارسال مي گردد.
اگر به هر صورت راهن نتواند به تعهدات خود در قبال مرتهن عمل کند، مرتهن مي تواند بر مبناي قرارداد بين راهن و مرتهن نسبت به فروش سهام توثيقي اقدام کند. مرتهن، کارگزار فروشنده سهام توثيقي را انتخاب مي کند و درخواست فروش سهام وثيقه را ضمن معرفي كارگزار فروشنده به واحد انتقالات و اصلاحات شركت "سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه" ارسال مي كند. واحد انتقالات و اصلاحات با دريافت نامه فروش سهام توثيقي به تعداد مشخص از جانب مرتهن، در صورت تأييد (با توجه به سوابق توثيق و قرارداد بين راهن و مرتهن)، قرارگيري سهام توثيقي در وضعيت قابل فروش در "سامانه رايانه اي معاملات بورس اوراق بهادار" را به امور خدمات رایانه ای ابلاغ مي كند. واحد انتقالات و اصلاحات طي نامه اي به مرتهن، قرارگيري سهام وثيقه در حالت قابل فروش را ابلاغ مي كند. رونوشت نامه براي راهن، کارگزاري فروشنده سهام وثيقه (جهت اقدام) و "شركت پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار" كه سهام آن قرار است به فروش رود ارسال مي شود. کارگزار مربوطه سهام توثيقي را مي فروشد و چک مبلغ فروش را به مرتهن تحويل مي دهد.
تذكر: اگر مرتهن مايل به تمليك سهام وثيقه باشد، بايد حكم قضايي به واحد انتقالات و اصلاحات شركت "سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه" ارائه دهد.
اعضاء هيئت مديره شرکت هاي پذيرفته شده در بورس بايد تعدادي از سهام شرکت را خريداري و نزد شرکت خود وثيقه کنند. شرکت مربوطه طي فرمي اسامي اعضاء هيئت مديره و تعداد سهام وثيقه شان را اعلام مي کند. به پيوست آن صورت جلسه مجمع عمومي شرکت جهت وثيقه گذاري الزامي است. در صورت تأييد واحد انتقالات و اصلاحات شرکت "سپرده گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه وجوه"، امور خدمات رایانه ای تعداد سهام ذکر شده را به كد سهامداري وثيقه منتقل مي کند. مراتب طي نامه اي به "شركت پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار" اطلاع داده مي شود.
اگر بنا به دلايلي يکي از مديران از سمت مديريت کناره گيري کند، شرکت بورسي طي نامه اي به شرکت "سپرده گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه وجوه" درخواست مي کند که سهام توثيقي را به کد مدير قبلي انتقال دهد. در صورت تأييد واحد انتقالات و اصلاحات، عمليات آزادسازي سهام وثيقه در امور خدمات رایانه ای انجام مي شود. مراتب طي نامه اي به اطلاع شرکت بورسي مي رسد.
تذکر: آزادسازي افزايش سرمايه سهام توثيقي منوط به اجازه شرکت بورسي است.

نرخ کارمزد توثیق سهام
تا سقف 25 میلیون سهم	به ازای هر سهم 5 ریال
مازاد بر 25 میلیون سهم تا 50 میلیون سهم	به ازای هر سهم اضافی 4 ريال
مازاد بر 50 میلیون سهم تا 75 میلیون سهم	به ازای هر سهم اضافی 3 ريال
مازاد بر 75 میلیون سهم تا 100 میلیون سهم	به ازای هر سهم اضافی 2 ريال
مازاد بر 100 میلیون سهم	به ازای هر سهم اضافی 1 ريال